Học viện Chính trị Khu vực II

Thông tin hoạt động Tin tức, sự kiện

Báo cáo thời sự định kì tháng 01/201809/01/2018

Thực hiện kế hoạch công tác tháng 01/2018, sáng ngày 08/01, Học viện Chính trị khu vực II (Học viện II) đã tổ chức buổi báo cáo thời sự định kì cho toàn thể công chức, viên chức, người lao động và học viên các lớp Cao cấp lí luận chính trị tập trung tại Học viện II.
“Kinh tế Việt Nam 2017 và dự báo tình hình kinh tế 2018” là chủ đề của buổi Báo cáo thời sự do TS. Trần Du Lịch, nguyên đại biểu Quốc hội khóa IX, XII, XIII. Đặc biệt ông đã từng có 2 nhiệm kỳ làm đại biểu Quốc hội chuyên trách (Khóa XII và XIII).


Nhận diện tình hình kinh tế năm 2017, TS. Trần Du Lịch khẳng định, kế hoạch kinh tế năm 2017 của Việt Nam được thực hiện thành công với chỉ số GDP tăng 6,81% so với năm 2016, các chỉ tiêu kinh tế chủ yếu cơ bản hoàn thành.
Năm 2017, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 420 tỉ USD, xuất siêu hơn 3 tỷ USD. Trong đó, ấn tượng nhất là xuất khẩu nông sản đạt con số 36 tỷ USD; lần đầu tiên xuất khẩu hoa quả đạt 3,5 tỉ USD, trong khi xuất khẩu gạo chỉ đạt 2,6 tỉ USD. Đây là con số chứng tỏ việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng của miền Nam là đúng hướng và đã mang lại hiệu quả trong thời gian ngắn. Trước đây, chúng ta theo đuổi xuất khẩu gạo, năng suất rất thấp, nhất là khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long. TS. Trần Du Lịch cho rằng, duy trì quỹ đất cho trồng lúa ở mức phù hợp để bảo đảm an ninh lương thực, để phát huy hiệu quả sử dụng đất cần phải chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Cụ thể, hiện nay, rau quả là thế mạnh của chúng ta, mang lại lợi nhuận cao và đất không bạc màu. Trong khi đó, Mỹ (một thị trường rất khó về an toàn thực phẩm, bảo hộ rất mạnh) vừa chấp nhận nhập khẩu vú sữa Lò Rèn của Việt Nam. Nếu mở được thị trường hoa quả vào Mỹ và các nước châu  u thì nền nông nghiệp công nghệ cao của Việt Nam sẽ phát triển trong tương lai.
Chỉ số ấn tượng tiếp theo trong năm 2017 là số doanh nghiệp đăng ký mới lên tới gần 127 nghìn doanh nghiệp, nếu trừ đi số doanh nghiệp ngưng hoạt động thì còn lại khoảng 80 nghìn doanh nghiệp. Đây cũng là con số cao nhất trong những năm trở lại đây. Bên cạnh đó, FDI tăng trưởng tốt.
Xét về chỉ tiêu kinh tế vĩ mô, TS. Trần Du Lịch cho rằng, năm 2017, ngoài tăng trưởng, kiểm soát lạm phát ở mức dưới 4%, trong khi tín dụng tăng trưởng khoảng hơn 18%, bảo đảm yêu cầu về vốn cho nền kinh tế. Đặc biệt, năm 2017 Chính phủ điều chỉnh giá điện, giá dịch vụ y tế… nhưng không gây ra lạm phát. Dự trữ ngoại tệ lớn, tỉ giá ổn định, đồng tiền Việt Nam là một trong những đồng tiền được các tổ chức thế giới đánh giá là có giá trị ổn định nhất khu vực châu Á. Hệ thống ngân hàng còn nhiều vấn đề, nhưng được đánh giá là chuyển biến từ ổn định sang tích cực.
TS. Trần Du Lịch phát biểu, bên cạnh những kết quả đạt được, nền kinh tế Việt Nam vẫn đang đứng trước những thách thức sau: Mặc dù xuất khẩu tăng cao, nhưng vẫn đang đối diện với chủ trương bảo hộ mậu dịch dưới nhiều hình thức. Sản phẩm trong nước vẫn chưa bảo đảm uy tín trên thị trường xuất khẩu, cần kiểm soát chặt chẽ hơn.
Những nỗ lực của Ngân hàng Nhà nước trong giải quyết các vấn đề liên quan đến ngân hàng thương mại khá nhiều nhưng chưa giải quyết dứt điểm về sở hữu chéo. Mặc dù có cơ chế, nhưng chưa có giải pháp căn bản giải quyết vấn đề nợ xấu, thanh lý tài sản, nâng cao độ an toàn của hệ thống thông qua chỉ số về tỉ lệ giữa vốn tự có của ngân hàng so với tổng tài sản.
TS. Trần Du Lịch nhấn mạnh, thách thức với chính sách tín dụng là hiện nay người dân không coi ngân hàng là nơi gửi tiền nhãn rỗi, mà đó là kênh đầu tư. Nếu không có lời họ sẽ chuyển sang kênh đầu tư khác. Vì vậy, vấn đề quan trọng là phải kéo giảm dần chi thường xuyên để lành mạnh hóa tài chính công. Hiện nay chi thường xuyên có giảm nhẹ, nhưng tỉ lệ ở mức 64 - 65% thâm hụt chi ngân sách là quá cao. Tuy nhiên, giảm chi thường xuyên tùy thuộc vào cải cách hành chính, tinh giản bộ máy, không thể làm trong 1 năm nên áp lực ngân sách là rất lớn. Nguồn chi lớn nhất của Chính phủ hiện nay là chi cho y tế. Vì vậy, phải xây dựng cơ chế cho các tổ chức xã hội hóa y tế và sự nghiệp công để giảm đầu tư công.
Chính vì vậy, năm 2018, cả Quốc hội và Chính phủ đều đưa ra mục tiêu dè dặt, chỉ tăng trưởng 6,5-6,7%. Năng lực cạnh tranh, chất lượng tăng trưởng, hiệu quả đầu tư còn thấp. Tăng trưởng chủ yếu dựa vào vốn, không phải nhờ năng suất, năng suất tổng hợp chỉ đạt 30%, công nghệ lạc hậu, công nghiệp chủ yếu gia công ở phân khúc chuỗi giá trị gia tăng thấp. Những vấn đề này năm 2018 Việt Nam cần tập trung giải quyết, chứ không chỉ thúc đẩy tăng trưởng, TS. Trần Du Lịch nhấn mạnh.
Dự báo tình hình kinh tế năm 2018, TS. Trần Du Lịch cho rằng, Chính phủ cần tiếp tục cải cách, ổn định vĩ mô, tập trung giải pháp để chuyển đổi mạnh cơ cấu kinh tế trong mô hình doanh nghiệp nhà nước, nông nghiệp phải đi vào công nghệ cao, không đại trà. Phát triển công nghiệp chế biến, công nghiệp hỗ trợ. Đặc biệt phải sửa đổi một số luật chồng chéo mâu thuẫn do quá trình đổi mới trong lĩnh vực đầu tư công, xây dựng, tháo gỡ thủ tục vướng mắc làm trì trệ các dự án do luật. Cơ chế phân cấp, phân quyền minh bạch…
TS. Trần Du Lịch dự báo thị trường chứng khoán tương đối khởi sắc, có xu hướng tăng dần số doanh nghiệp huy động trái phiếu, giảm tỉ lệ vay ngân hàng thương mại. Qua đánh giá, phần lớn doanh nghiệp niêm yết tỉ lệ sinh lời cao, vốn hóa tương đối ổn định. Bất động sản tương đối triển vọng, nhưng phải luôn cảnh giác yếu tố bong bóng, Chính phủ phải kiểm soát vay tín dụng ở mức an toàn, tránh để xảy ra tình trạng bong bóng bất động sản như năm 2007.
Thị trường du lịch năm 2017 khởi sắc mạnh, lần đầu tiên đạt 13 triệu khách du lịch quốc tế, nhưng để đến năm 2020 trở thành kinh tế mũi nhọn, phải phát triển đồng bộ các sản phẩm du lịch, nâng tỉ lệ khách quay trở lại (hiện nay khách quay trở lại chưa tới 20%).
Đối với thị trường nội địa, với chính sách cho vay tín dụng hiện nay, sức mua năm 2018 sẽ tăng trưởng tốt, người dân Việt Nam sẽ đẩy mạnh chi tiêu nếu chúng ta mở tín dụng tiêu dùng, kể cả mua nhà ở, sở hữu chung nhà ở, vật dụng tiêu dùng, TS. Trần Du lịch cho biết.
Buổi Báo cáo thời sự kết thúc sáng cùng ngày./.
Tin: Khắc Hiếu; Ảnh: Bích Cần